Hayrat
Şenay ile Gülay kardeş gibiler. Aynı mahallede oturuyor, aynı okula gidiyor, hatta aynı rahleyi paylaşıyorlardı. Kardeş değiller, arkadaştırlar. Ne var ki, bazan arkadaşlar kardeşten yakındır. Onlar beraber oynuyor, bazen oturup beraber ders çalışıyorlar. Ama arkadaş olmak, dost olmak ne demek, biliyor musunuz? Arkadaş olmak, dost olmak, aynı şekilde düşünmek, aynı biçimde hareket etmek demektir. Şenay’la Gülay bazı defalar tartışıyorlar, doğru cevabı bulunca sarmaş dolaş oluyorlar. Onları birleştiren, arkadaş eden, dost eden karakterlerinin güzel yönüdür. Yani anlaşmayı, paylaşmayı, dostluğu sürdürmeyi, hele de dürüst olmayı pek ala beceriyorlar. Bunlar sonradan takınma hareketler değil, içten gelen içgüdüleridir.
Bir gün konuşup dururken Gülay’ın aklından acayip bir fikir geçti. “Acaba arkadaşımla paylaşayım mı, acaba şaşırmayacak mı, beni ayıplamayacak mı?” diye düşündü. Bir gün, iki gün bu fikirle yaşadı, gidip geldi ve nihayet kararını verdi.
- Şenay’cığım, dedi, sana bir şey söylesem, acaba nasıl karşılarsın?
Şenay hayret etti.
- Hadi, acele söyle, diyerek sabırsızlandı.
Gülay ağır ağır konuştu:
- Şehrimizde, görüyorsun, küme küme savaştan kaçan yabancılar dolaşıyor. Yol üstüne düşen ekmek parçaları, yiyecek her ne görürlerse alıp yiyorlar. Diyeceğim şu: Trotuvarlara, yani yaya yollara birkaç yere camlıklı dolaplar yerleştirilse ve bunlara yiyecek falan konsa, iyi olmaz mı?
Şenay şaşırır gibi oldu. Mavi gözleri hayretten pırıl pırıl parladı, adeta yıldızı andırdı.. Hemen arkadaşına sarıldı:
- Ne güzel fikir. Yarın öğretmenimize de söyleriz düşündüklerimizi. Bize yardımcı olur, hem başka arkadaşlar da katılır.
İki arkadaşının teklifini tüm sınıf hayranlıkla karşıladı. Dahası var: hemen harekete geçtiler.
Birkaç gün içinde şehrin görülür yerlerinde birkaç mavi boyalı camekan dolaplar görüldü. İçlerinde peynir, kaşer, ekmek v.s. paketleri, yemişler, zarzavatlar, içecekler bulunuyordu.
Önce öğrenciler önayak oldu bu etkinliğe. Biriktirdikleri kahvaltı paralarıyla birşeyler alıp dolaplara koyuyor ve geçen yabancı konuklara buyur ediyorlardı.
Okul heyecan ocağı oldu. Değişik fikirler ileri sürüldü.
Çok geçmedi, dolapların üzerinde: “Lütfen, alabilirsin!” yazıları belirdi.
Bu etkinliğe anababalar da katıldı. Çocuklarını övgü sözleriyle karşıladılar:
- Evlatlarımız bizden önce hayrat yolu bulmuşlar. Aşkolsun, diyenler oldu.
Oldu ve evlerine iki paket yiyecek alırken, dolap için de olsun diye, daha bir alıyorlardı. Böylece dolaplar hiç boş kalmıyordu.
Şenay ile Gülay’ın sevinçleri yüzlerine vurmuştu. Gözleri ışıl ışıl, hareketleri pırıl pırıldı. Yabancılar da, paketi alınca sağ ellerini önce kalbine sonrada alnına değdirerek, dua edip ayrılıyorlardı.
Добри дела
Шенай и Гюляй са като сестри. В една махала живеят, в едно училище учат, дори си споделят един чин. Приятелки, като сестри. Понякога дори по-близки от сестри. Заедно играят, заедно учат. Но какво значи приятел? Това често значи да мислите и постъпвате еднакво. Случва се Шенай и Гюляй да спорят и като стигнат до разбирателство, двете се прегръщат горещо. Това, което ги сближава е дълбоката почтеност на техните характери. Един ден, както си приказваха, Гюляй си помисли: „Дали да споделя с Шенай това, което ми хрумна? Може да се ядоса.“ И тя не каза на глас хрумването си, изтърпя два дена и накрая се реши.
- Шенай, искам да ти кажа нещо, но не знам как ще го приемеш.
Шенай се зачуди.
- Хайде, казвай по-бързо! – нетърпеливо подкани тя приятелката си.
Гюляй бавно каза:
- Както знаеш, в града ни шетат групи чужденци, избягали от войната в техните държави. Събират изпопадали по земята парчета храна. Мисля, че няма да е лошо да поставим стъклени шкафове с храна на разни места по тротоара. Добре ще е, нали?
Шенай се замисли. Сините й очи блясват от възхищение като същински звездици. Прегърна приятелката си.
- Чудесна идея! Утре можем да я споделим с учителката. Може да помогне, а и други могат да се присъединят.
Идеята на двете приятелки е приета с възторг от целия клас. Веднага се хващат на работа. За няколко дена, градските забележителности привличат вниманието на хората със своите сини шкафове, пълни с различни сирена, кашкавал, хляб и пакети плодове, зеленчуци или пък напитки. Първо към инициативата да нахранят бежанците се присъединяват учениците. Със спестените си пари пълнят шкафовете и канят гладните. Училището се превърна в огнище, изпълнено с възторг. Подхвърлят се различни идеи. Не мина много време и по шкафовете се появиха надписи: „Моля, заповядайте!“ по-късно към идеята на децата се присъединяват и родителите. Хвалят отрочетата си:
- Децата ни изпревариха! Откриха пътя към добрите дела преди нас! Браво! – казват те.
И вече като пазаруват, купуват вместо по един, по два пакета храна. Единият за шкафа. И така те никога не остават празни. Радостта на Шенай и Гюляй озарява лицата им. Очите им блестят, а движенията им се изпълват с ослепителна радост. И поведението на чужденците се промени. Преди да вземат от храната, те поставят дясната си ръка на сърцето, после на челото, прочитат молитва и благославят благодетелите си.
Good Deeds
Şenay and Gülay are like sisters. They lived in the same neighbourhood, went to the same school, and even shared the same desk. They are not sisters, they are friends. But the thing is, sometimes friends are closer than sisters. They play together, and sometimes they sit down and study together. But do you know what it means to be a companion, to be a friend? To be a companion, to be a friend, means to think in the same way and to act in the same manner. Şenay and Gülay sometimes argue, and when they find the right answer they throw their arms around each other. What unites them, what makes them companions and friends, is the good side of their characters. That is, they are very good indeed at getting along, at sharing, at keeping up a friendship, and above all at being honest. These are not ways put on afterwards; they are instincts that come from within.
One day, as they were talking away, a strange idea passed through Gülay’s mind. “Shall I share it with my friend, I wonder? Won’t she be surprised, won’t she think badly of me?” she thought. For a day, for two days she lived with this idea, went back and forth, and at last made her decision.
- Şenay dear, she said, if I were to tell you something, I wonder how you would take it?
Şenay was astonished.
- Come on, tell me quickly, she said, growing impatient.
Gülay spoke slowly:
- In our town, you see, foreigners who have fled from war are wandering about in groups. Pieces of bread that have fallen on the road, anything to eat that they see, they pick up and eat. What I mean to say is this: if glass-fronted cupboards were set up in a few places on the pavements, that is, the footpaths, and food and such were put in them, wouldn’t that be good?
Şenay seemed taken by surprise. Her blue eyes shone and sparkled with wonder; they were just like stars.. At once she hugged her friend:
- What a lovely idea. Tomorrow we’ll tell our teacher too what we’ve been thinking. She’ll help us, and other friends will join in as well.
The whole class greeted the two friends’ proposal with admiration. And there is more: they set to work at once.
Within a few days, several blue-painted glass-fronted cupboards were to be seen in prominent places in the town. Inside them there were packets of white cheese, yellow cheese, bread and so on, fruit, vegetables and drinks.
At first it was the pupils who took the lead in this activity. With the breakfast money they had saved they bought something and put it in the cupboards, and invited the foreign guests passing by to help themselves.
The school became a hearth of excitement. Different ideas were put forward.
Before long, signs appeared on the cupboards: “Please, you may take!”
Mothers and fathers joined in this activity too. They greeted their children with words of praise:
- Our children have found a way to do good deeds before we did. Well done to them, some said.
They said so, and when buying two packets of food for their homes they would buy one more, so that there would be one for the cupboard too. In this way the cupboards never stayed empty.
Şenay and Gülay’s joy showed on their faces. Their eyes were sparkling, their movements bright. And the foreigners, when they took a packet, touched their right hand first to their heart and then to their forehead, said a prayer, and went on their way.