Hanımağa
“Hanımağa” diye çok çok duymuştum. Ama tam anlamını hiç bir türlü izah edemiyordum kendi kendime. Bir gün pek iyi bildiğim Sevil’e komşulardan biri “hanımağa” dedi. Dedi ama istihza ile. Daha sonra Sevil’i gözümden kaçırmadım. Her hareketini, tutumunu gözümden ayırmadım.
Sevil kara saçlı, kara gözlü, ince-uzun, şirin bir kızdı. Ama şirin olduğu kadar da dağınıktı. Örneğin, sabahları uykudan kalkınca yatağnı toplaması gerek, değil mi? (Sizler mutlaka topluyorsunuzdur!) Oysa olduğu gibi bırakıveriyordu. Dahası var. Akşam çıkardığı elbiseler sandalye üzerinde: Bir kolu yüzüne, öteki tersine. Çoraplarının biri yatağının başucunda, öteki kapı arkasında. Çalışma masasını ise hiç sormayın. Defterleri, kitapları kavga halinde. Birbirlerine Sevil’den yakınıyorlardı. Kalemleri, tükenmezleri nerdeyse hata işliyeceklerdi-adeta birbirlerini saplıyacaklar.
Sevil’in annesi elbise dolabını birkaç kez yola koydu, herşeyini yerli yerine dizdi:adeta eczaneyi andırdı. Pantolonlar bir gözde, etekler başka bir gözde, iç çamaşırlar çekmecelerde. Çoraplar dersen öyle. İyi ama bu, ancak bir gün böyle kalabiliyordu. İkinci gün yine her şey eski karmakarışık halini alıyordu.
Bir gün annesi işten eve dönünce başını tuttu, şaşırdı. Bu sırada Sevil iki öğrenci arkadaşıyle eve geldi. Doğruca odasına girdi. Tabii, arkadaşlarını da davet etti. Annesi çok çok düşünmeden kızına ders vermek istedi:
-Gel, kızım, seni bekliyorum, dedi.
Sevil, birer soru işaretini andıran iri gözlerini annesine dikti:
-Ne var?!dedi.
Bu defa annesi Sevil’in arkadaşlarına yöneltti soruyu:
-Sizin odalarınız da bu halde mi, kızlar?
Arkadaşları bir Sevil’e, bir de birbirlerine baktılar gözlerinin kuyruklarıyle.
-Bazen böyle de oluyor, dedi Damla, arkadaşını savunurcasına. Yağmur da destekler gibi başını salladı.
Sevil’in annesi kızına bakarak konuşmasını sürdürdü:
-Bu yol arkadaşlarının gözüönünde topla odanı ve bir daha bunu tekrarlama!
Sevil başını eğip harekete geçti. Belki bu andan sonra hanımağa oluşuna son verecekti.
Ben de “hanımağa” anlamını kendime izah etmiş oldum. Herhalde siz de ettiniz, öyle mi?
Ханъмага
„Ханъмага“ – много, много пъти бях чувала тази дума. Но по никакъв начин не можех да си обясня сама на себе си точното ѝ значение. Един ден една от съседките каза „ханъмага“ на Севил, която познавам много добре. Каза го, но с насмешка. Оттогава не изпусках Севил от очи. Не откъсвах поглед от всяко нейно движение, от държането ѝ.
Севил беше чернокосо, чернооко, тънко и високо, миличко момиче. Но колкото беше миличка, толкова беше и разхвърляна. Например сутрин, като стане от сън, трябва да си оправи леглото, нали? (Вие сигурно си го оправяте!) А тя го зарязваше така, както си е. Има и още. Дрехите, които е съблякла вечерта, са върху стола: единият ръкав на лице, другият наопаки. Единият ѝ чорап – до възглавницата на леглото, другият – зад вратата. А за работната ѝ маса изобщо не питайте. Тетрадките, книгите ѝ бяха като скарани. Оплакваха се едни на други от Севил. Моливите, химикалките ѝ насмалко щяха да сторят беля – сякаш щяха да се намушкат едни други.
Майката на Севил няколко пъти сложи в ред гардероба ѝ, нареди всяко нещо на мястото му: заприлича на същинска аптека. Панталоните в едно отделение, полите в друго отделение, бельото в чекмеджетата. Чорапите – също така. Добре, но това можеше да остане така само един ден. На втория ден всичко пак добиваше предишния си разбъркан вид.
Един ден майка ѝ, като се върна от работа вкъщи, се хвана за главата, смая се. В това време Севил си дойде вкъщи с две свои съученички. Влезе направо в стаята си. Разбира се, покани и приятелките си. Майка ѝ, без много-много да му мисли, поиска да даде урок на дъщеря си:
- Ела, дъще, чакам те – каза тя.
Севил впери в майка си големите си очи, подобни на две въпросителни:
- Какво има?! – каза.
Този път майка ѝ отправи въпроса към приятелките на Севил:
- И вашите стаи ли са в това състояние, момичета?
Приятелките ѝ погледнаха с крайчеца на окото ту Севил, ту една друга.
- Понякога и така се случва – каза Дамла, сякаш защитаваше приятелката си. И Ягмур поклати глава, сякаш я подкрепяше.
Майката на Севил, гледайки дъщеря си, продължи да говори:
- Този път си подреди стаята пред очите на приятелките си и повече да не се повтаря!
Севил наведе глава и се залови за работа. Може би от този миг нататък щеше да сложи край на това да бъде ханъмага.
Така и аз си обясних значението на „ханъмага“. Навярно и вие си го обяснихте, нали?
Hanımağa
I had heard the word “hanımağa” many, many times. But I could never in any way explain its full meaning to myself. One day one of the neighbours said “hanımağa” to Sevil, whom I knew very well. She said it, but with mockery. After that I did not let Sevil out of my sight. I did not take my eyes off her every movement, her every way of behaving.
Sevil was a black-haired, black-eyed, slim and tall, sweet girl. But she was as untidy as she was sweet. For example, in the mornings when she gets up from sleep she ought to make her bed, oughtn’t she? (You surely make yours!) But she just left it as it was. There is more. The clothes she took off in the evening are on the chair: one sleeve the right way out, the other inside out. One of her socks is at the head of her bed, the other behind the door. As for her desk, don’t even ask. Her notebooks and her books are at war. They were complaining to one another about Sevil. Her pencils and her ballpoint pens were very nearly about to do something wrong - they were all but going to stab one another.
Sevil’s mother put her wardrobe in order several times, and set everything of hers in its proper place: it looked just like a chemist’s shop. Trousers in one compartment, skirts in another compartment, underwear in the drawers. And the socks likewise. All well and good, but it could stay like that for only one day. On the second day everything took on its old jumbled state again.
One day when her mother came home from work she clutched her head, astonished. Just then Sevil came home with two schoolfriends. She went straight into her room. Of course, she invited her friends in too. Without thinking it over very much, her mother wanted to teach her daughter a lesson:
- Come, my girl, I am waiting for you, she said.
Sevil fixed her big eyes, each like a question mark, on her mother:
- What is it?! she said.
This time her mother turned the question to Sevil’s friends:
- Are your rooms in this state too, girls?
Her friends looked now at Sevil, now at one another, out of the corners of their eyes.
- Sometimes it gets like this too, said Damla, as if defending her friend. And Yağmur nodded her head as if to back her up.
Sevil’s mother, looking at her daughter, went on speaking:
- This time tidy your room before your friends’ eyes, and do not do this again!
Sevil bowed her head and set to work. Perhaps from this moment on she would put an end to being a hanımağa.
And so I too had explained the meaning of “hanımağa” to myself. I expect you have as well, haven’t you?