Çobancık
Ağustos 99’da “Posta“
gazetesinden alınan bir haber üstüne
Rujdi kendini bildi bileli çobandı. Henüz üç yaşındaydı. Annesi onu erkenden kaldırır, koyunların ardına takardı. Daha konuşmasını bilmezken “çüş,çüş!“ demesini öğrenmişti. Okul çağına girdiği zaman artık “çobancık’tı” öteki adı. Mahallenin koyunlarını önüne katar, meraya çıkarırdı. Akranları okula gidiyordu, o ise kıra. Canı sıkılıyordu ilk günlerde. Ama sonra sonra alıştı. Sadri’ye bereket versin. Sadri onun en yakın arkadaşlarından biriydi. Sizden iyisi olmasın ama, çok iyi bir arkadaştı. Onun iyiliğini belki de yaşamı boyunca unutmayacaktı. Ders saatleri biter bitmez Sadri hemen Rujdi’ye koşardı. Aldığı dersleri Rujdi’ye de öğretiyordu. Sadri arkadaşına bir defter de hediye ettmişti. Onu bir gazete parçasına sarıp, Rujdi ekmek torbasının dibine saklıyordu. Öyle ki, çobanlık Rujdi’ye zor gelmiyordu, bilakis zevk veriyordu, eğlenceli geliyordu. Çünkü Sadri gelenedek, okulda öğrenilen harfleri çoban sopasiyle yere çiziyor, ya da topladığı yemişleri harf biçiminde yere diziyordu. Doğa onun için herşeydi. Doğayı koklamadan, yemyeşil çimenlere yaslanmadan, berrak sularında yıkanmadan kendini alamıyordu.
Yıl dediğin çabuk gelip geçiyordu. İşte Sadri ilk okulu tamamladı bile. Ama yazıp okumasını, hesap çözmesini Sadri kadar Rujdi de beceriyordu. Artı, Sadri’nin tüm kitap ve defterlerini derip topladı. Aklında bir şeyler tasarladığı besbelliydi. Düşündüğünü güneşli bir günde Sadri’ye de açıkladı. Beraberce iki arkadaş çok çok sevindiler. Elele tutunup dakikalarca zıpladılar, hopladılar. Sevinç çığlıklarından koyunlar bile ürktüler. Rujdi gidip öğretmenleri buldu kendileriyle görüştü, konuştu. Fikir danıştı. Açık okul öğrencisi olmak istediğini bildirdi. Öğretmenler fikrini hoş gördüler, girişimini tebrik ettiler.
…Aradan bir kaç ay geçmişti ki, Rujdi de okur yazar olduktan başka ilkokulu bitirmiş, tamamlamıştı. Koyunların ardında olsa da, aralarında bulunsa da, aklı bir değirmen misali çalışıyor, yeni yeni fikirler doğuruyordu. İnsanın yanında bir de dost omuzu bulununca, yokuşlar daha çabuk, zorluklar güçlüksüz aşılıyordu.
Orta okul dersleri de eğlenceli geldi Rujdi’ye. Öğretmenleri de sevecen mi sevecendi. Onu gördükçe, sokakta rastladıkça durup konuşuyor, kumral saçını okşuyor, kendisine sınav gününü hatırlatıyorlardı. Oysa sınava her zaman hazır gibiydi. Çünkü Sadri gibi sadık bir arkadaşı, onun da kırılmaz bir iradesi vardı. Amacı, çalışmak, okumak ve ne pahasına olursa olsun yüksek okula ulaşmaktı.
…………
1999-un ağustos ayı da gelip çatmıştı. Rujdi’yi postacı yerde gökte arıyordu. Tabii, onu bulmak zordu. Çünkü yıllardır kendisine birer insan gibi, birer arkadaş gibi yoldaş oldular. Tüm dersleri onlara anlattı, mülayim canlı varlıklarla haşır neşir oldu, uçsuz bucaksız kırları, yemyeşil ovaları hepberaber dolaştı. Oysa postacının elinde taşıdığı, bir bebek misali koruduğu mektup kendisine dünyaları bahşedecekti. Onun emellerini renklendirecek, parlak yarınlarını hayal ettirecekti. Evet, Rujdi yüksek okul sınavlarını kazanmıştı. Postacı Rujdi’yi, yüksek okula kaydolmaya davet eden mektubu getiriyordu kendisine. Ne mutlu Rujdi’ye!
Rujdi’nin en çok merak ettiği öğrenci yaşamıydı. Sınavlarını alsa da, o yaşanası öğrencilik yıllarını hep hayalinde yaşattı. Şimdi en çok buna can atıyordu.
Evet, çobancık bilgisayar mühendisi olacaktı. Yıllardır beraber olmaya alıştığı o “dilsiz” arkadaşlarından ayrılmak güç olsa da, bunu yapmak zorundaydı. Zira onlarla birlikteliğine son vermesi, yaşamını bilim alanına yönlendirmesi gerekti.
Hayat bir ağaç misali - her bahar yeni yeni dallanıyor, bilim ise kapılarını yeni yeni sahalara açıyordur.
Овчарчето
Август 99-а, вестник „Поща“ –
по една новина, взета от вестника
Ружди беше овчар, откакто се помнеше. Беше едва тригодишен. Майка му го вдигаше рано и го пращаше подир овцете. Още преди да умее да говори, се беше научил да казва „чуш, чуш!“. Когато стигна училищна възраст, другото му име вече беше „овчарчето“. Подкарваше пред себе си овцете на махалата и ги извеждаше на пасището. Връстниците му отиваха на училище, а той – на полето. В първите дни му беше мъчно. Но после полека-лека свикна. Добре че беше Садри. Садри беше един от най-близките му приятели. Не че е по-добър от вас, но беше много добър приятел. Добрината му може би нямаше да забрави през целия си живот. Щом свършеха учебните часове, Садри веднага тичаше при Ружди. Уроците, които беше учил, ги преподаваше и на Ружди. Садри беше подарил на приятеля си и една тетрадка. Ружди я увиваше в парче вестник и я криеше на дъното на торбата си за хляб. Така че овчарлъкът не тежеше на Ружди, напротив, доставяше му удоволствие, струваше му се забавен. Защото, докато дойде Садри, той чертаеше по земята с овчарската си тояга буквите, които се учеха в училище, или пък нареждаше на земята във формата на букви плодовете, които беше набрал. Природата беше всичко за него. Не можеше да се въздържи да не вдъхва природата, да не се изляга по зелените-зелени треви, да не се къпе в бистрите ѝ води.
Годините, както знаете, бързо идват и отминават. Ето че Садри вече завърши началното училище. Но и Ружди умееше да пише и да чете, да решава задачи не по-зле от Садри. Освен това прибра и събра всички книги и тетрадки на Садри. Личеше си отдалеч, че е намислил нещо в ума си. В един слънчев ден той разкри намисленото и на Садри. Двамата приятели заедно много, много се зарадваха. Хванати за ръце, с минути скачаха и подскачаха. От радостните им викове дори овцете се подплашиха. Ружди отиде, намери учителите, срещна се и поговори с тях. Посъветва се. Съобщи, че иска да стане ученик в задочно обучение. Учителите приеха добре идеята му, поздравиха го за начинанието.
…Бяха минали едва няколко месеца, а Ружди не само беше станал грамотен, но беше и завършил, приключил началното училище. Макар да беше подир овцете, макар да беше сред тях, умът му работеше като воденица и раждаше все нови и нови идеи. Когато до човека има и приятелско рамо, баирите се изкачват по-бързо, трудностите се преодоляват без мъка.
И уроците в средното училище се сториха забавни на Ружди. А учителите му бяха сърдечни, та сърдечни. Колкото пъти го видеха, колкото пъти го срещнеха на улицата, спираха и разговаряха с него, галеха кестенявата му коса, напомняха му деня на изпита. А той сякаш винаги беше готов за изпит. Защото имаше верен приятел като Садри, имаше и несломима воля. Целта му беше да работи, да учи и на всяка цена да стигне до висшето училище.
…………
Беше дошъл и месец август на 1999 година. Пощальонът търсеше Ружди под дърво и камък. Разбира се, трудно беше да го намери. Защото години наред те му бяха спътници като хора, като приятели. Всички уроци разказваше на тях, общуваше с кротките живи същества, заедно с тях обикаляше безкрайните поля, зелените-зелени равнини. А писмото, което пощальонът носеше в ръка и пазеше като бебе, щеше да му подари цял свят. Щеше да обагри мечтите му, да го накара да си представи светлото си утре. Да, Ружди беше издържал изпитите за висшето училище. Пощальонът му носеше писмото, с което канеха Ружди да се запише във висшето училище. Блазе на Ружди!
Най-голямото любопитство на Ружди беше студентският живот. Макар да си вземаше изпитите, онези ученически години, които си струва да се изживеят, той все изживяваше само във въображението си. Сега най-много копнееше за това.
Да, овчарчето щеше да стане компютърен инженер. Колкото и да беше трудно да се раздели с онези свои „безсловесни“ приятели, с които от години беше свикнал да бъде заедно, беше длъжен да го направи. Защото трябваше да сложи край на дружбата си с тях и да насочи живота си към полето на науката.
Животът е като дърво – всяка пролет пуска нови и нови клони, а науката отваря вратите си към нови и нови области.
The Little Shepherd
On a news item taken from the “Posta”
newspaper in August ’99
Rujdi had been a shepherd for as long as he had known himself. He was only three years old. His mother would get him up early and send him off behind the sheep. Before he even knew how to talk he had learned to say “whoa, whoa!” By the time he reached school age his other name was already “the little shepherd”. He would drive the neighbourhood’s sheep before him and take them out to the pasture. Those of his own age were going to school, but he to the fields. In the first days he was bored. But later, little by little, he got used to it. Blessings on Sadri. Sadri was one of his closest friends. Present company excepted, he was a very good friend. Perhaps he would not forget his kindness for as long as he lived. The moment lesson time was over, Sadri would run straight to Rujdi. The lessons he had been given he taught to Rujdi too. Sadri had also given his friend a notebook as a present. Rujdi wrapped it in a piece of newspaper and hid it at the bottom of his bread bag. So much so that being a shepherd was not hard for Rujdi; on the contrary, it gave him pleasure, he found it fun. For until Sadri came, he drew the letters learned at school on the ground with his shepherd’s stick, or laid out the fruits he had gathered on the ground in the shape of letters. Nature was everything to him. He could not keep himself from breathing in nature, from lying back on the bright green grass, from washing in its clear waters.
A year, as they say, came and went quickly. And there, Sadri had already finished primary school. But Rujdi could manage reading and writing and working out sums as well as Sadri. What is more, he gathered up all of Sadri’s books and notebooks. It was quite plain that he was planning something in his mind. On a sunny day he revealed to Sadri, too, what he was thinking. Together the two friends were very, very glad. They held hands and jumped and hopped for minutes on end. Even the sheep were startled by their cries of joy. Rujdi went and found the teachers, met with them and talked. He asked their advice. He told them that he wanted to be a pupil of the open school. The teachers looked kindly on his idea and congratulated him on his initiative.
…A few months had gone by when Rujdi, besides having learned to read and write, had also finished and completed primary school. Whether he was behind the sheep or in among them, his mind worked like a mill and gave birth to new ideas, one after another. When a person also has a friend’s shoulder beside him, the slopes are climbed more quickly and the hardships overcome without difficulty.
The middle school lessons, too, were fun for Rujdi. And his teachers were as kind-hearted as could be. Whenever they saw him, whenever they came across him in the street, they stopped and talked, stroked his light brown hair, and reminded him of the day of the exam. Yet he always seemed ready for the exam. Because he had a faithful friend like Sadri, and he himself had an unbreakable will. His aim was to work, to study, and at whatever cost to reach university.
…………
And the month of August of 1999 had arrived. The postman was searching for Rujdi high and low. Of course, it was hard to find him. Because for years they had been companions to him, each like a person, each like a friend. He explained all his lessons to them, he lived side by side with gentle living creatures, and together with them he roamed the endless fields and the bright green plains. And yet the letter that the postman carried in his hand, that he guarded like a baby, was going to grant him the world. It was going to give colour to his hopes and let him dream of his bright tomorrows. Yes, Rujdi had passed the university exams. The postman was bringing him the letter that invited Rujdi to enrol at the university. How happy for Rujdi!
What Rujdi was most curious about was student life. Though he had taken his exams, those student years so worth living he had always kept alive only in his imagination. Now it was this he longed for most of all.
Yes, the little shepherd was going to be a computer engineer. Hard as it was to part from those “speechless” friends he had grown used to being with for years, he had to do it. For he needed to put an end to his life together with them and to turn his life towards the field of science.
Life is like a tree - every spring it puts out new branches, and science, for its part, opens its doors to new fields, one after another.