2000
Gelen Gideni Arattırır
anlatan: İSMET TÜRKMEN
Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içindeyken Ağalar köyünün bir Mezarlık bekçisi varmış. Anılmış mı anılmış bir bekçiymiş bu bekçi. Evinden ölü çıkacak diye köy halkı tiritiril titriyormuş. Her evden gelin çıkmaz ama her evde ölü nasıl nice çıkar demezler mi hani. Zira bu bekçi tüm örs ve adetlere göre gömülen ölüleri ertesi sabah ebedi mekanlarından çıkarıp, kefenlerini soyup satarmış. İstemez misin bir gün ecel her nerdeyse onunda yakasına asılmış Kurtuluşa çare yok. Bir doğmayan ölmez bu bembeyaz ışıl ışıl dünyada. Meftanın ardına köyün erkekleri ve getirip masalla taşına yatırmışlar. Ölü ardından kötü söz konuşulmaz, ama bu kez cemaat dilini gemliyememiş.”Allah belasını versin!”,”Cehennemde cayır cayır yansın!” diye haykırmış canı yanık millet. Sözün kısası Mezarlık bekçisi de kuyusunu doldurmuş. Yerini oğlu almış. Yani oğlu mezarlığın yeni bekçisi olmuş.
Yeni bekçi tüm olup bitenleri kendi gözleriyle görmüş, konuşulanları da kendi kulaklarıyla dinlemiş, duymuştu. Şimdi acaba ne yapsa da, babasının kötü adını kapatsa diye gece gündüz düşünmüş. Aklına görülmedik, bilinmedik, hiç kimsenin aklının ucundan bile geçmeyen bir fikir damlamış. Hemen babasını mezardan çıkarmış, kefenini babasının ettiği gibi alıp satmış, kendisini de mezar içine, biliyor musunuz nasıl, kazığa kaklıyarak dikmiş. Bu olay köyü çarçabuk dolaşmış. Duyan duymayan mezarlığa koşmuş. Mezarlık bekçisinin halini gören: “ Yazıklar olsun bu yeni bekçiye. Ne de kötü adammış kelp deyyuz!” kötülüğün de böylesi olur mu? Keşke babsı sağ olsaydı da millet böyle rezalete şahit olmasaydı.
Hani derler ya, gelen gideni arattırırmış.
Който дойде, кара те да жалиш за отишлия си
разказал: ИСМЕТ ТЮРКМЕН
Имало едно време, нямало. В стари, прастари времена, когато ситото било в сламата, село Агалар си имало пазач на гробищата. Прочут, та прочут пазач бил този пазач. Хората от селото треперели като лист, че от къщата им ще излезе мъртвец. Нали казват: не от всяка къща излиза невеста, но от всяка къща, колкото щеш, излиза мъртвец. Защото този пазач на другата сутрин изваждал от вечните им жилища мъртъвците, погребани според всички обичаи и порядки, събличал им кефините и ги продавал. Да не щеш ли, един ден смъртта, където и да била, увиснала и на неговата яка. Спасение няма. Само нероденият не умира на този бял-беленичък, светъл-светъл свят. След покойника мъжете от селото и го донесли и го положили на мусалла камъка. За мъртвец лоша дума не се казва, но този път хората не могли да обуздаят езика си. „Аллах да го убие!“, „В джехенема да гори с буен пламък!“ – викал народът с изгорена душа. Накъсо казано, и пазачът на гробищата си напълнил кладенеца. Мястото му заел синът му. Тоест синът му станал новият пазач на гробищата.
Новият пазач бил видял със собствените си очи всичко, което станало, и бил слушал, бил чул със собствените си уши онова, което се говорело. Сега ден и нощ мислил какво ли да стори, та да покрие лошото име на баща си. В ума му капнала една невиждана, незнайна мисъл, която на никого дори през крайчеца на ума не би минала. Веднага извадил баща си от гроба, взел кефина му и го продал, както правел баща му, а самия него го забучил в гроба, знаете ли как – набит на кол. Тази случка бързо-бързо обиколила селото. Който чул, който не чул, хукнал към гробищата. Който видел какво е станало с пазача на гробищата: „Срам и позор за този нов пазач. Какъв лош човек бил, куче, мръсник!“ Бива ли такова зло? Да беше жив баща му, та народът да не беше ставал свидетел на такъв срам.
Нали казват: който дойде, кара те да жалиш за отишлия си.
The One Who Comes Makes You Miss the One Who Went
told by: İSMET TÜRKMEN
Once there was, once there wasn’t. In the old, old days, when the sieve was in the straw, the village of Ağalar had a graveyard keeper. A keeper talked about far and wide, this keeper was. The village folk trembled and shook at the thought that a dead person would go out from their house. Don’t they say, after all, that not every house sends out a bride, but every house, sooner or later, sends out its dead. For this keeper, the morning after the dead had been buried according to all the customs and traditions, would take them out of their eternal resting places, strip off their shrouds and sell them. And wouldn’t you know it, one day death, wherever it had been, seized him by the collar too. There is no escaping it. Only the one who is never born does not die in this snow-white, shining world. The men of the village walked behind the deceased, brought him and laid him on the funeral stone. One does not speak ill of the dead, but this time the congregation could not bridle its tongue. “May God punish him!”, “May he burn and crackle in hell!” cried the people, whose hearts had been scorched. In short, the graveyard keeper too filled his pit. His son took his place. That is, his son became the new keeper of the graveyard.
The new keeper had seen everything that happened with his own eyes, and had listened to and heard what was said with his own ears. Day and night he thought about what he might do now to cover up his father’s bad name. An idea dripped into his mind, one never seen, never known, one that would not even have crossed anybody’s mind. Straight away he took his father out of the grave, took his shroud and sold it just as his father used to do, and as for the man himself, he stood him up in the grave — do you know how? — by driving him onto a stake. This event went round the village in no time. Those who had heard and those who hadn’t ran to the graveyard. Whoever saw the state of the graveyard keeper said: “Shame on this new keeper. What a wicked man he is, the dog, the scoundrel!” Can there be wickedness like this? If only his father were alive, so that the people would not have had to witness such a disgrace.
You know how they say: the one who comes makes you miss the one who went.